{"id":286,"date":"2019-09-08T01:46:16","date_gmt":"2019-09-07T22:46:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hasanfehmikinay.net\/?p=286"},"modified":"2019-09-08T01:46:16","modified_gmt":"2019-09-07T22:46:16","slug":"faizli-kredi-piyasasindan-faizsiz-piyasa-kredisine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hasanfehmikinay.net\/index.php\/2019\/09\/08\/faizli-kredi-piyasasindan-faizsiz-piyasa-kredisine\/","title":{"rendered":"Faizli kredi piyasas\u0131ndan, faizsiz piyasa kredisine…"},"content":{"rendered":"\n

\u0130lk ad\u0131m: Faizsiz Elektronik \u00c7ek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Faiz konusunda ele\u015ftiriyle yetinmeyip alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmemiz gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen biri olarak, uzun y\u0131llard\u0131r \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve piyasa g\u00f6zlemlerimi ekonomi y\u00f6netiminin istifadesine sunmay\u0131 ve kamuoyunun bilgi da\u011farc\u0131\u011f\u0131na k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa katk\u0131da bulunmay\u0131 g\u00f6rev addediyorum.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6nce bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirecek baz\u0131 bilgiler verece\u011fim\u2026 Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kredi tutar\u0131n\u0131n bug\u00fcn itibariyle 2,5 trilyon TL oldu\u011funu ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k y\u0131lda 370 milyar TL faiz \u00f6dedi\u011fimizi \u00f6nceki yaz\u0131mda belirtmi\u015ftim. Oysa en az bu tutarda \u00e7ek, senet ve a\u00e7\u0131k hesapla bor\u00e7lan\u0131yoruz. Bu t\u00fcr bor\u00e7lanmada \u201cbanka\u201d yerine \u201cpiyasa\u201d kredisi kullan\u0131yoruz. \u015eimdi gelin hep birlikte piyasa kredisinin <\/strong>boyutlar\u0131n\u0131 daha detayl\u0131 inceleyelim ve buradan \u00fcretece\u011fimiz faizsiz finans modeline g\u00f6z atal\u0131m\u2026<\/p>\n\n\n\n

Firma bilan\u00e7olar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; \u00e7ek, senet veya a\u00e7\u0131k hesap olarak nitelenen ticari bor\u00e7lar\u0131n firma varl\u0131klar\u0131na kaynak te\u015fkil etti\u011fi g\u00f6r\u00fclecektir. Bu sebeple; sa\u011flam bir ge\u00e7mi\u015fi, g\u00fc\u00e7l\u00fc itibar\u0131 olan k\u00f6kl\u00fc firmalar banka kredisi yerine piyasa kredisiyle i\u015flerini y\u00fcr\u00fctebilmektedir. Ama KOB\u0130\u2019ler ve hen\u00fcz yeni kurulan firmalar bu \u015fansa sahip olmayabilirler. Bu y\u00fczden geli\u015ftirece\u011fimiz \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn bu kesimleri kapsamas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bunu ba\u015farabilirsek bir yandan \u00fcretim maliyetlerimizi di\u011fer yandan banka kredisinin sistemdeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Bankac\u0131l\u0131k verilerine g\u00f6re 2018 y\u0131l\u0131 itibariyle T\u00fcrkiye\u2019de kullan\u0131lan \u00e7eklerin tutar\u0131 939 milyar TL. Bu tutar, piyasadaki toplam \u00e7ek stokunun sadece ibraz edilen k\u0131sm\u0131. Bununla birlikte hepimiz biliyoruz ki, ke\u015fideciler s\u0131ra vadeli \u00e7ek d\u00fczenlemektedir. O halde vadesi gelmeyen \u00e7eklerle birlikte 2-3 trilyon TL tutar\u0131nda \u00e7ek stokundan s\u00f6z edilebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

2018 y\u0131l\u0131 itibariyle ke\u015fide edilmi\u015f \u00e7eklerin %97 \u2018si ibraz\u0131nda, %1\u2019lik k\u0131sm\u0131 ise en ge\u00e7 12 ay i\u00e7erisinde tahsil edilmektedir. Geri kalan %2\u2019lik k\u0131sm\u0131 ise icra takibine konulmaktad\u0131r. Nakdi kredilerde ise tasfiye olunacak tutar daha y\u00fcksek ve tahsil s\u00fcreleri daha uzundur. Burada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclecektir ki; nakdi kredilerde tasfiye edilecek oran %3 seviyesindeyken kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00e7ekte bu oran\u0131 %2 seviyesindedir. <\/p>\n\n\n\n

Nakdi kredi hacminin 2,5 trilyon TL oldu\u011fu buna kar\u015f\u0131n piyasada ke\u015fide edilmi\u015f \u00e7ek stokunun da tahminen 2,5-3 trilyon TL oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, makro ekonomik dengelerin korunmas\u0131 ve ticaret hacminin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7ek kullan\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131narak \u00f6zendirilmesi en az kredi piyasas\u0131 kadar \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu denli b\u00fcy\u00fck bir finansal piyasan\u0131n, bili\u015fim teknolojisiyle ve alacak sigortas\u0131 ile desteklenerek daha da b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Yine bir \u00f6nceki yaz\u0131mda \u00fcmitsizli\u011fe yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, faizsiz alternatif finansman modellerinin ya\u015fama ge\u00e7irilmesi i\u00e7in yasal d\u00fczenleme ve nitelikli insan kayna\u011f\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funu belirtmi\u015ftim. \u0130\u015fte size bir \u00f6rnek: Elektronik \u00e7ek yasas\u0131 taslak olarak haz\u0131r. O halde ekonomi y\u00f6netimi yenilik\u00e7ili\u011fin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mal\u0131, bu ama\u00e7la ihtiya\u00e7 duyulan yasal d\u00fczenlemeleri h\u0131zla hayata ge\u00e7irmelidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Elektronik \u00e7ek neler kazand\u0131racak?<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle \u015funu biliyoruz ki, elektronik ortamda d\u00fczenlenen \u00e7ekin tutar\u0131 banka ya da ilgili finans kurumu taraf\u0131ndan bilinecektir. Bu a\u015famada alacak sigortas\u0131 sisteme girecek ve \u00f6deme garantisi verilen \u00e7ekin itibar\u0131 artarak, piyasa kredisi olarak kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015facakt\u0131r. \u0130\u015fte size \u00e7ek uygulamalar\u0131nda g\u00fcvence sorununu giderecek yeni bir \u00f6deme arac\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcne kadar sorunumuz \u00e7eklerin kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00e7\u0131kmas\u0131 de\u011fil miydi? Alaca\u011f\u0131n\u0131 tahsil edemeyen firmalar borcunu \u00f6deyemiyor ve \u00f6deme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc tesels\u00fcl ederek t\u00fcm sistemi olumsuz y\u00f6nde etkiliyordu. \u00d6zellikle kriz d\u00f6nemlerinde konkordato taleplerinin ba\u015fl\u0131ca nedeni kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00e7eklerdi. Elektronik \u00e7ek uygulamas\u0131 hayata ge\u00e7ti\u011finde kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00e7ek sorunu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle g\u00fcndemden d\u00fc\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 modeli elektronik senet uygulamas\u0131yla da peki\u015ftirebiliriz. Nas\u0131l ki bankalar kredi kart\u0131na \u00f6deme g\u00fcvencesi sa\u011fl\u0131yorsa, \u00fczerinde yaz\u0131l\u0131 tutar\u0131 denetleyerek elektronik \u00e7ek yapra\u011f\u0131na da \u00f6deme garantisini verebilir. Bunun akla yatmayan bir taraf\u0131 var m\u0131?<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan elektronik \u00e7ek sayesinde bankalar bug\u00fcnden daha \u00e7ok komisyon elde edecektir. \u00d6rne\u011fin \u00e7ek m\u00fc\u015fterileri i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 istihbarat ve g\u00fcncellemeler nedeniyle olu\u015fan operasyonel giderleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalacakt\u0131r. Zira arka planda anl\u0131k risk \u00f6l\u00e7en bir sistem \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. \u00d6nemli avantajlar\u0131ndan biri de ciro i\u015flemlerinin elektronik ortamda izlenebilmesi ve banka a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015flem geliri elde edilebilmesidir. Elektronik \u00e7ekin di\u011fer yarar\u0131, kredi kullan\u0131m\u0131 yerine tekaf\u00fcl sistemini piyasaya kazand\u0131rmas\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zetle; kredi piyasas\u0131n\u0131 rahatlatmak, faiz nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan kaynak maliyetini d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in alacak sigortas\u0131 (tekaf\u00fcl) ile desteklenen, piyasalara g\u00fcven veren yeni bir \u00f6deme arac\u0131n\u0131 ya\u015fama ge\u00e7irmemiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gelecek yaz\u0131mda kredi ma\u011fdurlar\u0131na de\u011finerek al\u0131nmas\u0131 gereken acil \u00f6nlemlere yer verece\u011fim. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"